Với nhiều người nước ngoài (expats) đang sinh sống và làm việc tại Hà Nội, chợ dân sinh thường hiện ra như một “thế giới song song”. Anh Calum Leatham, một người tham gia chương trình, thừa nhận: “Thông thường, tôi thấy chợ là một nơi khá đáng sợ và thường tìm cách tránh né. Dù sống gần một khu chợ, tôi thường chỉ đi lướt qua chứ chưa bao giờ có ý định bước vào”.
Nhận diện được tâm lý này, nhóm sinh viên Học viện Ngoại giao đã xây dựng “Beyond the Basket” như một lời giải cho bài toán gắn kết văn hóa. Bạn Đào Minh Châu, Trưởng Ban Tổ chức dự án, chia sẻ rằng khó khăn lớn nhất là cân bằng giữa tính chân thật và sự thú vị. Để giải quyết, nhóm đã biến việc đi chợ vốn bình dị thành một thử thách thực tế - người tham gia phải tự đặt câu hỏi, mặc cả và lựa chọn nguyên liệu.
Khác với các tour du lịch thông thường, dự án tập trung vào cộng đồng người nước ngoài định cư tại Hà Nội. Theo Bạn Minh Châu, đây là nhóm đối tượng có nhu cầu cấp thiết nhất trong việc thấu hiểu địa phương: “Họ trải nghiệm cuộc sống hàng ngày ở một đất nước khác, vì vậy họ cần được gắn kết với đời sống bản địa càng nhiều càng tốt”.
Sự thay đổi không chỉ dừng lại ở việc mua sắm. Josemarie Laserna Crespo, một người tham gia khác, bày tỏ sự ấn tượng: “Sự kiện này không chỉ thay đổi cách tôi suy nghĩ về các khu chợ địa phương, mà còn thay đổi cái nhìn của tôi về cách thế hệ trẻ Việt Nam đang nỗ lực chuyển mình theo thời gian”.
Sự khác biệt của dự án nằm ở tính chân thật. Không kịch bản màu mè, văn hóa được thẩm thấu qua những tình huống bối rối khi mặc cả hay niềm vui khi mua được món đồ ưng ý. Chính những khoảnh khắc này đã biến một không gian vốn đáng sợ ấy trở nên gần gũi.
“Beyond the Basket” đã chứng minh rằng: Văn hóa không chỉ nằm ở những bảo tàng hay di tích, mà hiện hữu ngay trong nụ cười của bà bán rau hay tiếng mặc cả xôn xao. Đó chính là thành công lớn nhất của dự án: Phá bỏ rào cản để những người bạn quốc tế thực sự cảm thấy mình là một phần của Thủ đô này.
